Entroido de Samede

"Sempre houbo mellor Entroido en Samede que en ningún sitio!"

Category: Samede (page 1 of 2)

Artigos relacionados co Entroido de Samede

Petisco de fotos do Entroido Grande

Presentación das fotos en Xeito “Troula Vixigueira”

Calidade das fotos “Vixigueira”

 

O Pregón do Antroido de Samede 2018:

“Grazas as tradicións existen os pobos, e grazas aos pobos existen as tradicións.

Son o mapa e o compás para saber cal é o lugar que os individuos ocupan no mundo.

Un mundo cada vez máis cosmopailán, onde as persoas non saben nin de onde veñen nin onde van.

A masa que xunta os ladrillos da construción social, iso é o que facedes eiqui.

Grazas aos participantes por recuperar e sobor de todo grazas aos que antes que nós fixeron que chegaran ata nós.

Grazas Pobo de Samede

Como despois de todo inverno chega unha primaveira.

E hora de mornear as chocas, de bailar , troulear e de esmorgar.

Saúde e adiante Pobo de Samede”

Lumeeeee !!!!!

 

 

 

Fotógrafos:

Mónica Gómez

Javier Otero

Dolores Vázquez

 

Grazas

Bando Antroideiro Samedés

 

Vedrañas e Petrucios

Dons e Donas

Nenas e Rapaces

Pícaros e Cativas

Aos de Aquém …

e aos do Além.

 

Pregase veñan vestidos segundo as Leis do Santo Antroido de Samede dictan:

Traxes vernáculos de Antroido enxebre rural.

No caso contrario os Sagrados Vixigueiros zorregaran sen piedade nin compaixón a todos os infractores.

 

Guía Urxente para Novos Entroidos Ancestrais ( Rurais e Urbans )

Documentación Antroidos Tradicionais

Charles Fréger

 

Participación e Respecto

Fabricación dos Traxes de Entroido na casa a ser posíbel con elementos tradicionais e naturais

Vale: Mascaras feitas na casa de madeira, cortizo, fariña, engrudo, papel maché, sacos, trapos,pelicas, etc

Roupa vella, sabas, colchas,trapos,farrapos,pelicas,etc.

Elementos naturais , carrabouxos, follas, mimbios, paos,etc.

Non vale: Disfraces mercados , nin chineses, plasticallos, etc.

Ven e Participa!!!

 

Entroido Grande

18-02-2018 12:00 Ermida de Samede ou Bar Beade

12:00 Eucaristia Vixigueira e baixada dos Vixigueiros e Besta dende o Castro de Samede

13:00 Muiñeira Cruzada de Samede.

16:00 Xuízo de Policarpio.

 

Entroido Pequeno de Samede 2018

E Antroido, é Samede, …. e si chove, que chova….

A troula continua…

Fotos a continuación Fernando Berani.

 

Un pobo que quere..

Cando quere…

Pode!

Lumeeeeee !!!!

Fotografía: Fernando Berani

DANIEL MALLO

DANIEL MALLO

Aproximadamente no ano 46, os contrarios ás máscaras contrataron a Daniel Mallo, ó acordeonista.  Xuntaron a un grupo de rapaces, As máscaras pequenas, lle chamaban! Formáranse dous equipos. Todo o mundo se foi cós pequenos, as máscaras grandes non levaran a ninguén.

-As outras máscaras foron soas polas airas, uns ían diante, outros atrás e como o Mallo tocaba tan ben…

-Dicía Cidro do Pinche:

– Arrea Daniel que perdemos! Porque o Mallo… Mecago en dez! Era un dos mellores!

– A orquesta do Mallo veu pos contrarios, pagáronlle eles?

-Foran os vixigueiros, foran os vixigueiros… que dixeron:

-Nós habemos traer aquí!

-Arrea Daniel!

Gabriel da Portela era un home alto, delgado, de moito porte e foron el máis Oliva a súa dona montados na besta coa bandeira. Aquela besta era moi mala, vía  xente descoñecida e xa pateaba soa, malísima! Tiña un xenio…

Saíron da casa polo medio das leiras abaixo, chegaron a corredoira, saltaron para o outro lado cara a casa de Diego e a xente toda aplaudindo. Si, si, eles ninguén sabía o que tiñan preparado ninguén o sabía e apareceron así de sorpresa.

-Pero, disfrazados?

-Levaba unhas botas altas que debeunas comprar para iso! Unhas botas de coiro altas ata o xeonllo, un pantalón branco así con, como se chama… con polis, tiña botóns así por fóra do… deses do exercito francés e a bandeira… Estaba bonito aquelo!

-Ela tamén ía disfrazada?

-Os dous! Porque eles fixeron aquello de baixar coa besta, foron ata o cruceiro da Barreira ou así e marcharon

porque a besta estaba cabreada… mecago en diola! podía facer algo, pero marcharon e pouco tempo voltaron. Andaba a xente toda atrás deles!

As máscaras pequenas, ensaiaron a bailar unha pieza que tocaba o Mallo co seu acordeón, no estribillo facía como se cantase un galo, kikiriquíiii… facíao co acordeón, pero soaba talmente coma un galo: as máscaras ían baixando pouco a pouco ata quedar todos en cuclillas, para incorporarse novamente o són do acordeón e seguir bailando.

Unhas bailaban mellor que outras, pero cando se xuntaban a bailar… Era unha cousa das máis bonitas que había na aldea!

-Bailaban moi ben, bailaban mellor cós grandes, foron ensaiar coño!

– Ían preciosas, as máscaras pequenas non levaban sombreiros só cintas de cores, ían bonitas, bonitas….

-Fun de máscara dos pequenos con miña irmá Olga. Tivemos que aprender nun día a muiñeira pero, fixemolo moi ben!

Anxel do Curral máis non sei se foi Dominga dos Carballos, a irmá da nai de Tucho, eses dous me parece que foron os guías. Despois fora Odulia (Deus lle perdoe) me parece que foi miña irmá, aí non estou segura, pero pareceme que si. Odulia e non sei quen máis, pero fixerono… Ese ano, foi moito ano de entroido!

Maruja de Andrés foi por primeira vez de máscara cos pequenos, tiña 16 anos, ó ano seguinte xa foi cos grandes, aos 19 casou e xa non volveu a ir de máscara.

-E haberá fotos desas?

-Non hai, ninguén as ten!

Arturo da Barreira de director de orquesta, moi ben o facía! Marcando quen había de saír. Era dos contrarios ás máscaras, ese ano foi de director da súa orquesta, nós faciamos un grupo grande, ruído faciámolo tamén, cunha palleta esgallada e cousas así. Bueno,  así e todo o punto do saxofón tíñao furado, tiña os seus teclados coas súas tapas de cervexas, o brochiño por diante para que tapara o burete máis pequeño e bueno, notábase cando tapabas un burato algo cambiaba.

– Aí aparecía… Francisco de Gómez tocando no baixo, Arturo da Barreira de director da orquesta e os outros compoñentes, que eu tamén era un! Eu tiña un saxofón. ( Paco de Diego)

-Que me dis! Pero – bueno…

-Si,si… non sei quen era o do trombón!

-Francisco de Gómez era o do baixo…prum, prum, prum…

-O saxofón feito de budio, de tres pezas que o fixera eu, tiña furados coa sua palluca e tocaban malamente, pero tocaban, tamén o trombón tocaba! Tamén tiña unha boquilla, unha palleta de canabeira.

Antonio da Longra argallou un instrumento. Colleu un balde atravesoulle un pau por enriba que sobresaía para os lados, tensou unhas cordas e xa facía ruido, chamoulle “o contrabalde”.

O asunto da música, era que dixeras onde estabas, que fixeras ruído… Despois as voltas e mailas notas…todo era liso e llano.

– Eu ben sei que aí Arturo algo debeu coller así debaixo dun dente para lles facer fronte as máscaras, eu non sei se tiveramos que poñer algo para pagarlle o acordeonista, ó Mallo. E claro, eso era o que andabamos con el e el no medio de nós uuuff …

Formáranse dous equipos. Todo o mundo se foi cós pequenos, as máscaras grandes non levaran a ninguén, foron soas.

 

MARUJA DE XACOBE

“A vida non é o que un vivíu, senón o que un lembra e como o lembra para contalo”
(GABRIEL GARCÍA MARQUEZ)

Cada vez que alguén da nosa comunidade falece, unha parte da nosa historia tamén se perde. Por iso é tan importante recuperar as historias que teñen os nosos petrucios para contarnos, porque, quen non coñece a súa aldea de orixe, xamáis atopará a aldea que busca.
Hoxe, a nosa publicación vai adicada a celebrar a vida de “Maruja de Xacobe” que onte, faleceu. Deixounos unha gran pegada por todo o que aportou para recuperar o Entroido, e coa súa historia, permanecerá na nosa memoria para sempre.

-Eu fun de “Carolo” con Manolo de Culasa (en paz estea). Os Carolos ían no medio. Eu, vouche contar como fun vestida e como ía Manolo: levei unhas enaguas antigas brancas, un blusón branco e a cara tapada. Ninguén sabía quen eran os Carolos ata que se acababa a muiñeira. Levei un colar de tres voltas, feito de mainzo, un grao branco, un amarelo e un reino.
– Sabes como eran ? Bueno, pois levei un colar de tres voltas, fixémolo “Maruja de Culasa” máis eu.
-Fixémolo colar! Argallámolo!
-Fomos vestidos así: mandil branco e todo de branco. Manolo: un pantalón branco e camisa branca. Bueno muller… ai Deus! Aínda recordo cando chegamos a Donín… porque ían as máscaras a Donín! Cando chegamos a Donín, facía sol, máis saraibaba! Que me acordo, siiii…veu un chaparrón, unha negrura e un chaparrón de saraiba, pero abreu o sol e bueno…. pasámolo bomba muller!

“A boa xente convertese en estrela que ilumina a quenes camiñamos detrás”. D.E.P.

Cartaz e programa de Entroido 2018

Cartaz Entroido de Samede 2018

Cartaz Entroido Samede 2018  pdf 16.5mb

Pasquín Entroido de Samede 2018

Estamos a Recuperar un Entroido Rural Tradicional no

Lugar de Samede Parroquia de San Xiao de Vigo Concello de Paderne Bisbarra de Betanzos A Coruña Galicia

Veñas de onde veñas es moi benvido a PARTICIPAR

30-12-2017 10:00 Bar Beade

Obradoiro de Entroido 1

( materiais, máscara, traxe, enxoval )

07-01-2018 10:00 Bar Beade

Obradoiro de Entroido 2

( materiais, máscara, traxe, enxoval )

11-01-2018 10:00

Chegada de Policarpio

14-01-2018 10:00 Bar Beade

Obradoiro de Entroido 3

( materiais, máscara, traxe, enxoval )

Entroido Pequeno

11-02-2018 12:00 Ermida de Samede

12:00 Baixada dos Vixigueiros e Besta

Entroido Farrapeiro

13-02-2018 16:00 Ermida de Samede

16:00 Baixada dos Vixigueiros e Besta dende o Castro de Samede

Entroido Grande

18-02-2018 12:00 Ermida de Samede

12:00 Baixada dos Vixigueiros e Besta dende o Castro de Samede

13:00 Muiñeira Cruzada de Samede.

16:00 Xuízo de Policarpio.

 

Materiais para os Obradoiros de Entroido:

Xornais vellos, cola carpinteiro, escaiola, pintura negra, vermella, branca, fitas e lás de cores, plumas, graos de millo, landras,carrabouxos, cunchas, chiles, sacos café ou patacas, corda esparto, sisal ou similar, sedal, codia bidueiro ou similar, binchas de porco ou vaca.

Ferramentas:

Pinceis, botellas plástico, xornais, tesoira.

Ven e Participa !!!

Eres benvido, sempre e cando veñas vestido de Entroido Rural Tradicional.

Participación e Respecto

Fabricación dos Traxes de Entroido na casa a ser posíbel con elementos tradicionais e naturais

Vale; Roupa vella, mascaras feitas na casa…

Non vale: Disfraces chineses, plasticallos…

 

Obradoiro de Mascaras de Vixigueiro

Mascaras de Vexigueiro de Samede Tipo Otero de Luis Otero

Mascaras de Vixigueiro de Samede Tipo Candelas de Diaño Cichol

Pedro G. Losada

por Pedro G. Losada

por Pedro G. Losada

Mascaras de Vixigueiro de Samede Tipo Cichol de Diaño Cichol

Mascaras de Vixigueiro de Samede Tipo Bimbio de Fernando Yañez

Mascaras de Vixigueiro de Samede Tipo Aturuxuradora de Miluca da Moreira

Mascaras de Vixigueiro de Samede Tipo Barrulleira de Miluca da Moreira

Moitas grazas a Mercedes Cachaza pola xerosa hospitalidade e calor humán

Materiais para os Obradoiros de Entroido:

Paciencia e Traballo !!!

Xornais vellos, cola carpinteiro, escaiola, pintura negra, vermella, branca, fitas e lás de cores, plumas, graos de millo, landras,carrabouxos, cunchas, chiles, sacos café ou patacas, corda esparto, sisal ou similar, sedal, codia bidueiro ou similar, binchas de porco ou vaca.

Traballo e Paciencia!!!

Ferramentas:

Pinceis, botellas plástico, xornais, tesoira.

Eres benvido, sempre e cando veñas vestido de Entroido Rural Tradicional

Participación e Respecto

Fabricación dos Traxes de Entroido na casa a ser posíbel con elementos tradicionais e naturais

Vale: roupa vella, mascaras feitas na casa…

Non vale: disfraces chineses, plasticallos…

 

Chegou o Policarpio


Un mes antes do Entroido os mozos da aldea xuntábanse para saír de noite a roubar un pino ou un eucalipto o máis grande posible para colgar nel ao Policarpio. Todos lembran ese momento con moita ledicia polo ben que o pasaban.

Nós hoxe xa non temos necesidade de ir roubar o eucalipto a ninguén, tampouco somos moitos para facelo, pero aínda así xuntámonos un pequeno grupiño de vecinos cheos de ilusión para manter viva esa tradición e ires buscar o pao dónde máis tarde colgaríamos ao meco do Policarpio.

Este é un ano especial xa que grazas á colaboración desinteresada de Luis Otero. Fixo un gran esforzo e traballou a reo para facer a cabeza do Policarpio, de madeira tallada, semellante á que se lle poñía antigamente.

Hoxe era xusto o día de colgalo enriba do eucalipto de 12 metros que trouxemos dun monte de José Antonio. Pola mañá Javier e Tucho adicáronse a facer o burato coa pala dun tractor, e máis a man, na leira de Francisco de Calaza. Elixiramos esta leira porque é onde todo o mundo ten posibilidade de velo alí colgadiño.

Xa pola tarde xuntámonos na leira para rematar de vestilo Policarpio, amarralo ao eucalipto e subilo ao máis alto.

Non foi tarefa doada, pois ademais da altura do pao, o considerable peso do meco dificultou o chollo, mais entre todos fomos quen de plantalo, non sen unha boa cantidade de risas de por medio. A xente pasaba nos coches e paraban a admirar ó Policarpio, quen por certo, está ben documentado…

Unha vez conseguido o obxectivo quixemos darlle unha derradeira estocada o día botándolle uns foguetes para anunciarlle a toda a aldea que comenzou o Entroido.

Dámoslle un agradecemento especial á Pirotecnia Rocha-Areas pola súa colaboración.

LUMEEEEE!!!!!

Eres benvido, sempre e cando veñas vestido de Entroido Rural Tradicional.

Participación e Respecto

Fabricación dos Traxes de Entroido na casa a ser posíbel con elementos tradicionais e naturais

Vale; Roupa vella, mascaras feitas na casa,etc.

Non vale: Disfraces chineses, plasticallos,etc.

 

Orixe do Entroido de Samede

Pedro de Cal de Esperela aportounos as primeiras lembranzas sobor do Entroido de Paderne, cando el viña de festa á casa de Domingo Golpe, un home nado no ano 1910, que finou en 1937 á idade de 27 anos.
Antes da Guerra Civil, na casa de Golpe, en Samede, xa se vestían para saír de máscaras, Domingo ía de parella con Francisca do Vión. Fora nomeado sarxento no Exército e, segundo informou un soldado que estivo recomendado con el, morreu na guerra, sendo soterrado nun cemiterio en Teruel.
Durante os anos que durou a Guerra suspendeuse a festa, volvendo a recuperarse ao redor do ano 1944.

Pedro de Maceira conserva unha corneta militar que mercara seu pai no baratillo que se poñía por detrás do Liceo en Betanzos.
Foi comprada no ano 1940, cando Pedro tiña 7 anos. Aquela corneta era usada pola Comisión para anuncialo Entroido.
Antonio de Purriños era un dos que mellor a tocaba, xa que estivera no Exército e sabía facelo (que che tiña o seu aquel). Non todo o mundo sabía.
Con ela tamén podía saber a xente que viña de lonxe por onde andaba a comitiva, xa que percorrían toda a aldea, incluído Donín.
O día das Máscaras case sempre eran os Contrarios os que tocaban a corneta para quitárllela a xente coas Máscaras.
O día do Enterro do Entroido tocábase antes de dar comenzo o espectáculo.
Foi unha sorte que Pedro a conservase e nos permitise usala de novo, despois de tantos anos.


En Samede, o San Xulián (patrón da parroquia) e o Entroido, eran as festas principais.
Organizábanas os mozos que acababan de cumprir o servizo militar no ano anterior.
Despois da Guerra, licenciaran aos da quinta do 42; meu pai, Jose de Calaza e outros mozos da aldea tocoulles volver recuperala festa.
O Entroido era unha festa moi leda, que desfrutaban moito os veciños de todas as idades.
Durante todo o ano preparábanse ás agachadas os uns dos outros. Xuntábanse nunha bodega na casa de Purriños e alí era onde se argallaba todo.
Durante catro días, de domingo a mércores, esta pequena aldea do Concello de Paderne enchíase de xente das aldeas estremeiras.
Os días do Entroido só se traballaba polas mañás nas labores do campo: sachar o trigo e collela herba para as vacas eran as tarefas principais. A tarde adicábase o Entroido.
-Sempre houbo mellor Entroido en Samede que en ningún sitio! Viña xente de Ambroa, Cela, Mantaras, Coruxou…
-Pero se… se polo Entroido aquí! É un sitio pequeno quero dicir eu… que era unha aldea, pero xuntábase xente… Madre de Deus!
O domingo era o día máis cativeiro! O luns, era o día das mascaras! Hai o luns!
O martes igual que o domingo e despois o mércores era o día do enterro que era xaaa… Había xente, mecago en dez!
Había xente que viña só por ver o tío Juanito e mailo cuñado. Facíano tan ben que o que non os coñecera pensaba que choraban de verdá! Facíano tan ben, tan ben…
No ano 1955 foran vicarios: Antonio da Longra, Pedro de Maceira, Jose Juan de Gómez, Pepe dos Carballos…
– E mira ti… quedamos vivos dous sós! e eramos un lote deles!
Esta entrada vai adicada a dúas marabillosas persoas que faleceron recentemente e que nos deixaron fermosas historias, desas que o escoitalas, fante viaxar ata o recuncho máis pequeno e segredo do noso Entroido. GRAZAS


Acompañaban ao grupo das Máscaras, un home que levaba o ramo ou estandarte; Benito de Sánchez foi que o fixo moitos anos, aínda se lembraba a facelo. Quen o levara tiña que correr cos gastos, xa que lle poñían: rosquillas, tabaco, unha botella de coñac… Adornábano moito! O home encargado do ramo ía vestido de branco, igual que o que levaba a bandeira nacional.
Antonio tamén foi unha vez co ramo ou estandarte, pero gustáballe máis ir de Carolo ou cos Vixigueiros, que o pasaba mellor.
– Bueno muller… Ai Deus!
O traxe tíñao na casa: pantalón e camisa branca da marina, a faixa era como lle cadraba.
-Eu, levaba unha bufanda!
Entón ti sempre fuches co ramo, nunca de Vixigueiro?
-Pouco me gustaba ir a mín de… Farandulo!
A min gustábame máis escoitalos, porque había moi boa xente! Ánxel da Pena, meu pai, Cidro da Longra, Andrés de Maceira bueno, ían todos…
Ramón de Golpe e de aí xa non había tantos, despois dos rapaces novos Vicente da Pena era moi bo e Antonio do Vión… idem dos tres cuartos.
Despois había varios rapaces máis, pero non tan firmes coma eses.


Isabel da Pena
-Has vir con nós, has vir con nós e has vir con nós!
-Home non vou! Eu non sei… tería 10 ou 11 anos… por aí tería! Puxéronme un pantalón curto, non sei de quen era…
-Ti vés de somnámbula!
-Ti mira o que argallaban! Eu ía para adiviñar! A cousa que che digamos sempre da segunda ves é a verdadeira…. daquela eu adiviñaba sempre!
-Eu iso… o do carajo do Paco de Moreira…. ven, ven e ven… E meu pai e máis miña nai….
-Vai muller vai, vai! Co vai muller vai… miña madriña tamén lles axudaba, a nai de miña nai, e fun! Despois eu faltábame de rir! A xente xuntábase derredor, porque que a mín levábanme onde sentarme!
Pasouse moi ben! En Samede practicamente vivíase iso todo!
Quixéronme levar de máscara… daquela debía ter 17 ou 18 anos, por aí. Antonio de Calaza pelexou o demo… non fun!
– Meus pais bailaban a muiñeira cruzada, eran moi novos… terían corenta e… corenta e algo tíñanos cando me casei eu! Daquela traballaban coma burros!
Levaban unhas saias coma visos, algunhas eran de baeta, como lles chamaban… algunhas eran negras tamén! pero outras eran… non me acordo como lles chamaban! Téñolles feito eu, teño feito… que abrigaban moito. Téñolles feito saias, corpos coma visos, con ondas por baixo.

Antigo Antroido de Samede

 

Carros engalanados para o Entroido

 

 

Older posts

© 2018 Entroido de Samede

Theme by Anders NorenUp ↑